Proweniencja:
Warszawa, kolekcja prywatna. Polswiss Art, aukcja 12.12.2023, poz. 13. Warszawa, kolekcja prywatna.

Reprodukowany:
Legutko Z. M., Kronika [w:] „Pro Arte" Polish Art in the World / Sztuka polska w świecie, Autumn / jesień 1987, [kwartalnik; New York], s. 59 (gips). Deryng X., Boleslas Biegas. Sculptures – Peintures [katalog wystawy], Trianon de Bagatelle, Paryż 1992, wewnętrzna strona okładki (gips), s. 269 (szkic do rzeźby).

Początek drugiej dekady XX wieku to pomyślny czas w życiu Bolesława Biegasa. Wówczas w twórczości rzeźbiarza objawia się silnie nurt geometryzująco-linearny. Cechował się on odejściem od naturalizmu i wymaganej wówczas poprawności anatomii, szkicowością i syntezą całej postaci. Do tego repertuaru zaliczamy oferowane dzieło – „Myśl twórczą” (La Pensée Créatrice). Rysunki piórkiem do „Myśli twόrczej” i niektórych innych dwustronnych rzeźb, znalazły się w szkicowniku artysty z 1912 roku, przechowywanym w jego archiwach w Towarzystwie Historyczno-Literackim/Bibliotece Polskiej w Paryżu.
Każda ze stron dzieła przedstawia uproszczone, dalekie od realizmu postaci ludzkie, w stylizowanej długiej szacie i w hełmach na głowach. Jedna strona rzeźby przedstawia kobietę, noszącą na głowie szpiczasty hełm, z którego wyłaniają się trzy schematyczne, stylizowane głowy. Druga strona rzeźby przedstawia postać o pociągłej, kanciastej twarzy, noszącą na głowie hełm sięgający brwi, zwieńczony zgeometryzowanym ludzkim obliczem. Ręce postaci podniesione są w kierunku twarzy. Po stronie kobiecej, głowy zwieńczone są widocznymi z profilu, szczerzącymi zęby kameleonami. Na ich grzbietach umieszczone są stożkowate muszle ślimaka. Po drugiej stronie, głowy noszą szpiczaste hełmy, nasunięte głęboko na czoło. Płaszczyzny boczne rzeźby poniżej dwoistych głόw ozdobione są licznymi, wyrytymi w gipsie rysunkami zwierząt, fantastycznych ptakόw czy trudnych do zidentyfikowania prehistorycznych form zwierzęcych. Bogata forma dzieła służyć ma wyrażeniu ambitnego programu symbolicznego, który odwołuje się do kwestii kosmogonicznych: powstania życia ludzkiego na ziemi. Jego stworzycielem, według Biegasa, jest istota boska, przedstawiona jako schematyczna twarz w trójkącie, z której myśli powstaje człowiek. W twórczości artysty istota boska bywa wieloista. W „Myśli twόrczej” motyw trzech głόw powtόrzony jest wielokrotnie. Innym elementem symbolicznym, użytym przez autora jest spirala. Oznacza ona w różnych kulturach ewolucję wszechświata, a także powtarzalny cykl ludzkiego życia: narodziny, życie i śmierć. Spirala odnosi się też do ruchu i nieskończoności, energii i tajemnicy wszechświata oraz wiecznej trwałości bytu.
Źródła symboliki rzeźb dwustronnych można szukać w hinduizmie. W „Myśli twórczej” zawarte są rytualne gesty dłoni, zwane mudrami. Kolisty kształt łączący głowy obu postaci odwoływałby się z kolei do symbolu solarnego i idei światłości jako mocy twórczej i światłości mistycznej, typowej dla hinduizmu. W podobny sposób obecność spirali łączy „Myśl twórczą” z dalekowschodnią religią. Natomiast „sklejenie” dwóch postaci plecami wypada odnieść do estetyki cenionej przez Biegasa secesji wiedeńskiej.
„Myśl twórcza” wpisuje się w najciekawszy i głęboko filozoficzny wątek symbolistyczny, będący wykładnią autorskiej kosmogonii. Praca stanowi dowód na nowoczesne myślenie formalne, w którym uproszczenie kształtów, ich daleko posunięta geometryzacja, hieratyzacja i wertykalizacja, a także dekoracyjne traktowanie powierzchni za pomocą linii o konotacjach nie wyłącznie secesyjnych – są wyrazem bardzo indywidualnego i oryginalnego języka artystycznego Biegasa.

04
Bolesław BIEGAS (Koziczyn 1877 - Paryż 1954)

Myśl twórcza, 1912 (La Pensée Créatrice)

brąz patynowany, wys. 233 cm, ed. 3/8
sygn. u dołu: Boleslas Biegas oraz inskrypcje odlewni: ODLEW / 2019 / T. ROSS / 3/8 ,

Zobacz katalog

POLSWISS ART

Rzeźba i Obiekty Przestrzenne

15.09.2026

19:00

Cena wywoławcza: 180 000 zł
Estymacja: 250 000 - 350 000 zł
Zaloguj się, aby wysłać zgłoszenie

Proweniencja:
Warszawa, kolekcja prywatna. Polswiss Art, aukcja 12.12.2023, poz. 13. Warszawa, kolekcja prywatna.

Reprodukowany:
Legutko Z. M., Kronika [w:] „Pro Arte" Polish Art in the World / Sztuka polska w świecie, Autumn / jesień 1987, [kwartalnik; New York], s. 59 (gips). Deryng X., Boleslas Biegas. Sculptures – Peintures [katalog wystawy], Trianon de Bagatelle, Paryż 1992, wewnętrzna strona okładki (gips), s. 269 (szkic do rzeźby).

Początek drugiej dekady XX wieku to pomyślny czas w życiu Bolesława Biegasa. Wówczas w twórczości rzeźbiarza objawia się silnie nurt geometryzująco-linearny. Cechował się on odejściem od naturalizmu i wymaganej wówczas poprawności anatomii, szkicowością i syntezą całej postaci. Do tego repertuaru zaliczamy oferowane dzieło – „Myśl twórczą” (La Pensée Créatrice). Rysunki piórkiem do „Myśli twόrczej” i niektórych innych dwustronnych rzeźb, znalazły się w szkicowniku artysty z 1912 roku, przechowywanym w jego archiwach w Towarzystwie Historyczno-Literackim/Bibliotece Polskiej w Paryżu.
Każda ze stron dzieła przedstawia uproszczone, dalekie od realizmu postaci ludzkie, w stylizowanej długiej szacie i w hełmach na głowach. Jedna strona rzeźby przedstawia kobietę, noszącą na głowie szpiczasty hełm, z którego wyłaniają się trzy schematyczne, stylizowane głowy. Druga strona rzeźby przedstawia postać o pociągłej, kanciastej twarzy, noszącą na głowie hełm sięgający brwi, zwieńczony zgeometryzowanym ludzkim obliczem. Ręce postaci podniesione są w kierunku twarzy. Po stronie kobiecej, głowy zwieńczone są widocznymi z profilu, szczerzącymi zęby kameleonami. Na ich grzbietach umieszczone są stożkowate muszle ślimaka. Po drugiej stronie, głowy noszą szpiczaste hełmy, nasunięte głęboko na czoło. Płaszczyzny boczne rzeźby poniżej dwoistych głόw ozdobione są licznymi, wyrytymi w gipsie rysunkami zwierząt, fantastycznych ptakόw czy trudnych do zidentyfikowania prehistorycznych form zwierzęcych. Bogata forma dzieła służyć ma wyrażeniu ambitnego programu symbolicznego, który odwołuje się do kwestii kosmogonicznych: powstania życia ludzkiego na ziemi. Jego stworzycielem, według Biegasa, jest istota boska, przedstawiona jako schematyczna twarz w trójkącie, z której myśli powstaje człowiek. W twórczości artysty istota boska bywa wieloista. W „Myśli twόrczej” motyw trzech głόw powtόrzony jest wielokrotnie. Innym elementem symbolicznym, użytym przez autora jest spirala. Oznacza ona w różnych kulturach ewolucję wszechświata, a także powtarzalny cykl ludzkiego życia: narodziny, życie i śmierć. Spirala odnosi się też do ruchu i nieskończoności, energii i tajemnicy wszechświata oraz wiecznej trwałości bytu.
Źródła symboliki rzeźb dwustronnych można szukać w hinduizmie. W „Myśli twórczej” zawarte są rytualne gesty dłoni, zwane mudrami. Kolisty kształt łączący głowy obu postaci odwoływałby się z kolei do symbolu solarnego i idei światłości jako mocy twórczej i światłości mistycznej, typowej dla hinduizmu. W podobny sposób obecność spirali łączy „Myśl twórczą” z dalekowschodnią religią. Natomiast „sklejenie” dwóch postaci plecami wypada odnieść do estetyki cenionej przez Biegasa secesji wiedeńskiej.
„Myśl twórcza” wpisuje się w najciekawszy i głęboko filozoficzny wątek symbolistyczny, będący wykładnią autorskiej kosmogonii. Praca stanowi dowód na nowoczesne myślenie formalne, w którym uproszczenie kształtów, ich daleko posunięta geometryzacja, hieratyzacja i wertykalizacja, a także dekoracyjne traktowanie powierzchni za pomocą linii o konotacjach nie wyłącznie secesyjnych – są wyrazem bardzo indywidualnego i oryginalnego języka artystycznego Biegasa.