Polska malarka i publicystka, nazywana „malarką ginących polskich dworków”. Początkowo Janowska planowała pójść w ślady matki i zostać nauczycielką. W tym celu kształciła się w pensji sióstr klarysek, a następnie w krakowskim seminarium nauczycielskim. Jednak za sprawą brata, studenta krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, zaczęła rozwijać się artystycznie – pod jego okiem oraz na kursach A. Branieckiego
Po kilku latach pracy w wiejskiej szkole w Siołkowej kontynuowała naukę w Monachium, gdzie pobierała także lekcje u mistrza portretu, Franza von Lenbacha. Janowska dużo podróżowała – w jej dorobku znajdują się pejzaże z Europy Południowej i Azji Mniejszej oraz liczne szkice z tych regionów. Kształciła się również we Florencji i w Rzymie.
W 1900 roku wyszła za mąż za malarza Tadeusza Rychtera. Małżeństwo było burzliwe i ostatecznie zakończyło się separacją. Choć para nie miała dzieci, Janowska adoptowała córkę – Matyldę.
W latach 1906–1915 artystka mieszkała u matki w Starym Sączu, gdzie założyła szkółkę malarską, którą jednak szybko zamknęła z powodu nieprzychylności lokalnej społeczności. W 1917 roku osiadła na stałe w Krakowie. Jej twórczość cieszyła się dużą popularnością, a mieszkanie artystki stało się jednym z najbardziej znanych salonów artystycznych miasta.
Po drugiej wojnie światowej zainteresowanie jej malarstwem spadło, a ostatnie lata życia spędziła w biedzie, utrzymując nie tylko siebie, lecz także schorowanego, starszego brata.
Sukces prac Janowskiej pobudzał ją do intensywnej pracy – była niezwykle płodną artystką, a pod koniec życia szacowała swój dorobek na kilkanaście tysięcy dzieł. Posługiwała się różnymi technikami: tworzyła akwarele i obrazy olejne, rysowała pastelami i węglem, wykonywała makaty i gobeliny, a także – we współpracy z kabaretami lwowskimi – projektowała kukiełki.
Na popularność jej malarstwa wpływała przede wszystkim obrana tematyka: polskie zacisza – dworki, szlacheckie wnętrza, kościółki, pejzaże oraz sceny wiejskie. Spod jej ręki wyszły również liczne portrety.
Mniej uwagi poświęca się drugiemu obszarowi jej działalności – publicystyce i literaturze. Napisała kilka dramatów oraz pamiętniki dokumentujące bogate życie artystyczne. Regularnie publikowała także w „Gazecie Lwowskiej”, „Reformie” i innych czasopismach.
Rychter-Janowska wystawiała swoje prace w wielu miastach Europy – m.in. w Wenecji, Florencji, Rzymie, Pradze i Wiedniu. W Polsce prezentowała je między innymi we Lwowie i Krakowie oraz na wystawie w warszawskiej Zachęcie.
akwarela/papier, 9,5 x 14 cm
sygnowany l.d.: 'B.R-Janowska'
LITERATURA:
- Kolekcja Urszuli i Piotra Hofman 2008/2009,Warszawa 2009, s. nienumerowane
- Kolekcja Urszuli i Piotra Hofman, Warszawa 2013, s. 80-81
Olej, tektura; 24 x 34 cm
Sygnowany l.d.: B. Rychter-Janowska 1918.
olej, tektura; 24 x 34 cm;
sygn., dat. i opis. p. d.: B. RYCHTER - JANOWSKA. 1931/ SMYRNA.
na odwrocie nalepka z autorską odręcznie wpisaną informacją o pracy: "Cmentarz muzułmański / w Smyrnie" / Z cyklu " Azja mniejsza"...
olej, płótno naklejone na tekturę;
18 x 30 cm (w świetle oprawy);
sygn. p. d.: BRJ (monogram wiązany);
na odwrocie oprawy autorski opis: "Pusty dwór" 60 K. / Br. Rychter Janowska, poniżej pisana na maszynie informacja...
olej, tektura, 16 x 23 cm,
sygn. p.d.: Rychter Janowska
olej, tektura, 55 x 65 cm,
sygn. p.d.: Rychter J.
na odwrocie: Rychter Janowska Włochy 1905
Olej, tektura; wym.: 24 x 33,5 cm;
sygn. l.d.: B. Rychter-J. / 1909.
Na odwrocie dworek zimą, rzadki motyw w twórczości malarki, która raczej unikała scen zimowych.
olej, płyta, 23 × 32 cm
sygn. l. d.: B. RYCHTER-JANOWSKA
olej/tektura, 10 x 14 cm
sygnowany u dołu: `B. RYCHTER-JANOWSKA`
olej, tektura; 34 x 49 cm;
sygn. l. d.: B. RYCHTER-JANOWSKA
olej, tektura; 23 x 32,5 cm;
sygn. p. d.: B. RYCHTER-JANOWSKA;
na odwrocie olejny szkic portretu mężczyzny;
na oprawie nalepka z krakowskiego salonu S. Schumausa (sprzedaż i oprawa obrazów) z 26 stycznia 1939 roku
olej, tektura
38 x 57,5 cm (w świetle passe-partout)
sygn. p.d.: B. RYCHTER-JANOWSKA. 1929
olej, tektura
19 x 27 cm (w świetle passe-partout)
sygn. l.d.: B. RYCHTER-JANOWSKA
olej, tektura, 17,5 x 27,5 cm,
sygn. l.d.: B. Rychter-Janowska; na odwrocie sygn. atramentem: Bronisława Rychter Janowska 1937.
olej, tektura, 36 x 27 cm
sygn. i opisany l. d.: B. Rychter - Janowska / Fontanna - Borghesse
sygn. dat. l.d.
olej, tektura
23x34 cm
olej, płyta, 30,5 × 34,5 cm
sygn. l. d.: B. RYCHTER-JANOWSKA
olej, tektura, 21,5 x 33,5 cm
sygn. p. d.: B. RYCHTER-JANOWSKA.1929.
na odwrocie napis: "Capri" Cena 40 000
Wystawiany i reprodukowany:
Polskie malarki o morzu, Centralne Muzeum Morskie, 29 maja-31 sierpnia 2008...
olej na płycie, 34,5 x 50,5 cm,
sygnowany i datowany l.d. "B. RYCHTER-JANOWSKA 19.." [dwie ostatnie cyfry w dacie trudno czytelne].
olej, tektura; 17,5 x 24,5 cm (w świetle oprawy);
sygn. l. d.: B. RYCHTER-JANOWSKA
olej, płyta, 23x32 cm
sygn. l. d.: B. Rychter Janowska
olej, karton, 14,5x19,5 cm
sygn. p. d.: B. Rychter-Janowska
olej, tektura
18,5 x 26,5 cm
sygn. p.d.: B. RYCHTER - JANOWSKA
Na odwrocie autorski napis - dedykacja: "Dworek szlachecki zniszczony przez okupantów" | Bronis Rychter Janowska | . VI - 1946 | Najzacniejszemu panu...
Olej, tektura
40 x 69,5 cm
Sygnowany p.d.: B. JANOWSKA | MONACHIUM
Olej, tektura, 23x32 cm,
sygn. p.d.: B. Rychter-Janowska