21 listopada 2025 roku Zamek Lubelski zamienił się w artystyczny portal do Monachium. Artinfo miało przyjemność uczestniczyć w uroczystym wernisażu wystawy„Monachijczycy. Gierymscy, Stryjeńska, Wierusz-Kowalski, Chełmoński i inni” — ekspozycji, która już od pierwszych chwil zapowiadała się na jedno z najważniejszych wydarzeń sezonu.
Autorem zdjęcia na górze strony jest Maciej Niećko, Muzeum Narodowe w Lublinie.
Wędrówka do Monachium — bez wyjeżdżania z Lublina
W salach Muzeum Narodowego w Lublinie rozgościło się ponad 250 dzieł 67 polskich twórców, którzy w XIX i na początku XX wieku szukali inspiracji, pracy, edukacji ale i wolności w Monachium — jednej z ówczesnych europejskiej stolic sztuki. To właśnie w stolicy Bawarii, w atmosferze malarskich eksperymentów, niskich kosztów życia i intensywnych dyskusji w pracowniach, powstała pierwsza silna polska kolonia artystyczna na emigracji.
Gierymscy, Boznańska, Brandt, Gottlieb, Chełmoński, Stryjeńska — ci, którzy współtworzyli fundament nowoczesnej polskiej sztuki, powracają dziś do Polski w wyjątkowym, kompletnym zestawieniu. Niektóre obrazy — zwłaszcza te wypożyczone z Muzeum Polskiego w Rapperswilu — publiczność może zobaczyć w kraju po raz pierwszy.
Fot. Maciej Niećko, Muzeum Narodowe w Lublinie
Fot. Maciej Niećko, Muzeum Narodowe w Lublinie
Monachijczycy: artyści na emigracji, którzy nie zapomnieli, skąd pochodzą
Wernisaż przypomniał, że choć polscy twórcy wyjeżdżali do Monachium „po naukę”, to w ich sztuce nieustannie pobrzmiewały tony rodzinnych krajobrazów, powstańczych wspomnień i narodowych tęsknot. Ich dzieła są jak korespondencja z domu — pełne polskiej ziemi, historii, a nierzadko walki o zachowanie narodowej tożsamości pod okiem obcych potęg. Publiczność w Lublinie może teraz prześledzić tę fascynującą polifonię stylów i temperamentów: od energetycznych kompozycji Stryjeńskiej, przez melancholijne tonacje Boznańskiej, po pełne ruchu i dramaturgii sceny Brandta czy Wierusza-Kowalskiego.
Fot. Maciej Niećko, Muzeum Narodowe w Lublinie
Fot. Maciej Niećko, Muzeum Narodowe w Lublinie
W pracowni artysty
Jednym z najbardziej magnetycznych punktów ekspozycji są rekonstrukcje pracowni Władysława Czachórskiego i Alfreda Wierusza-Kowalskiego. Pozwalają zajrzeć do środka ich codzienności: zobaczyć autentyczne palety, meble, szkice, rekwizyty, przedmioty osobiste. Dla części artystów pracownia była przede wszystkim warsztatem, gdzie w pocie czoła powstawały nowe kompozycje; dla innych artystyczne studio pełniło jednocześnie funkcję salonu do dyskusji oraz przestrzeni wystawienniczej - naturalnie o komercyjnej roli.
Fot. Maciej Niećko, Muzeum Narodowe w Lublinie
Fot. Maciej Niećko, Muzeum Narodowe w Lublinie
Rapperswil – polska sztuka nad Jeziorem Zuryskim
Wernisaż nie tylko prezentuje obrazy, lecz także przypomina historię samego Muzeum Polskiego w Rapperswilu, które od 1870 roku — z inicjatywy Władysława hr. Platera — gromadziło na emigracji dzieła będące wizytówką polskiej kultury. Jego zbiory, liczące ponad 800 obrazów związanych z monachijską szkołą, stanowią dziś bezcenne świadectwo artystycznej emigracji i jej wpływu na rozwój sztuki w kraju. Po raz pierwszy zaprezentowano je na ziemiach polskich w tak licznej i spójnej formie.
Ekspozycja potrwa do 8 marca 2026 roku, oferując wyjątkową okazję, by zanurzyć się w monachijską przygodę polskich mistrzów.
Fot. Maciej Niećko, Muzeum Narodowe w Lublinie
Fot. Maciej Niećko, Muzeum Narodowe w Lublinie