Kim naprawdę był Bolesław Biegas? Geniuszem z mazowieckiej wsi, który podbił Paryż? Samorodnym talentem, artystycznym ekscentrykiem, wizjonerem wyprzedzającym swoją epokę? A może tylko bohaterem opowieści – tych tworzonych przez innych, i tych, które sam o sobie kreował?
Nowa wystawa „Biegas. Światy nierównoległe” w Muzeum Villa la Fleur to próba świeżego spojrzenia na twórcę, który zawsze wymykał się jednoznacznym definicjom. Zamiast wtłaczać go w gotowe ramy – narodowego symbolu, paryskiego sukcesu czy „polskiego Rodina” – kuratorzy oddają mu głos i miejsce, by mógł wybrzmieć jako on sam. Złożony, nieprzewidywalny, czasem zachwycający, czasem niepokojący – ale zawsze autentyczny.
Bolesław Biegas, Księżniczka, 1910-11 / Jesień, 1924
zdjęcie u góry strony: Bolesław Biegas, Taniec radości, ok. 1919
Choć mogłoby się wydawać, że o Bolesławie Biegasie wiemy już wszystko – od mazowieckiego dzieciństwa po paryskie sukcesy – w rzeczywistości pozostaje on postacią pełną białych plam. Sam artysta zadbał o to, by wiele śladów po sobie zniknęło – przed śmiercią zniszczył dużą część swojego archiwum. To, co dziś po nim pozostało, to w dużej mierze legendy: historie o cudownym dziecku z ludu, o niepokornym wizjonerze, o ekscentryku z dala od głównego nurtu.
Ta ekspozycja nie tyle opowiada o Biegasie, co zrywa zasłonę opowieści, które przez lata zasłaniały jego twórczość. Sięgając po narzędzia współczesnej humanistyki, wystawa ukaże artystę, który wybrał ścieżki mniej uczęszczane. Artystę, który nie pasował do głównego nurtu i nie zabiegał o jego akceptację.
Bolesław Biegas, Taniec rytualny, 1927 / Godziny życia, 1917 / Ewa, 1910
Na wystawie spotkacie nie tylko dzieła Biegasa – pełne fantastycznych postaci, mitologicznych hybryd i duchowych wizji – ale także prace innych artystów, współczesnych mu i współczesnych nam. Od Edvarda Muncha i Olgi Boznańskiej, przez Stanisława Szukalskiego, aż po twórców XXI wieku, którzy wciąż odnajdują w jego imaginarium źródło inspiracji.
„Światy nierównoległe” to przestrzeń spotkań – pomiędzy epokami, estetykami, artystami. To próba uchwycenia „tonu Biegasowskiego” – tej szczególnej, ekscentrycznej perspektywy, o której Olga Tokarczuk pisała jako o wyjściu poza centrum, poza to, co wspólne i oswojone.
„Biegas. Światy nierównoległe”
20.09.2025–31.01.2026
Muzeum Villa la Fleur, Konstancin-Jeziorna
Kuratorzy: Paweł Drabarczyk vel Grabarczyk, Maria Muszkowska
Miejsce: Muzeum Villa la Fleur, ul. Szpitalna 14/16, Konstancin-Jeziorna
Organizatorzy i patroni: Ambasada Francji w Polsce, Instytut Francuski, POLONIKA, Instytut Sztuki PAN, Biblioteka Polska w Paryżu
Patroni medialni: RMF Classic, TVN Warner Bros. Discovery, artinfo.pl
Mecenas: Dantex Holding Sp. z o.o.
Bolesław Biegas w pracowni przy ulicy Bagneux 3 bis