Festiwalu Sztuk Wizualnych – ArtBoom Tauron Festival

11 czerwca - 27 czerwca 2010


11 czerwca w Krakowie rozpocznie się druga edycja Festiwalu Sztuk Wizualnych – ArtBoom Tauron Festival. Do 27 czerwca zaprezentowane zostaną prace współczesnych artystów z Polski i zagranicy (m.in.: Szwajcarii, Niemiec, Białorusi i Izraela). W Krakowie gościć będzie także Barbara London - kuratorka nowych mediów i twórczyni kolekcji wideo w Museum of Modern Art w Nowym Jorku. Ponadto zaplanowano konferencję naukową, blok filmowy , spotkania z artystami i wykłady. Sponsorem tytularnym festiwalu jest Tauron Polska Energia.

ArtBoom Tauron Festival, którego którego pierwsza edycja odbyła się w czerwcu 2009 roku to największy festiwal, prezentujący w Krakowie sztukę współczesną: zarówno polską, jak i zagraniczną. Co ważne – prezentujący tę sztukę w przestrzeni miejskiej. Podczas pierwszej edycji Festiwalu w Krakowie swoje prace zaprezentowali najciekawsi współcześni twórcy m.in. Pipilotti Rist, Joanna Rajkowska, Paweł Althamer, Mirosław Bałka, Grzegorz Sztwiertnia i Grupa Twożywo. Tematem przewodnim był Kraków, a niemal wszystkie prace umiejscowione zostały w przestrzeni publicznej, wchodząc z nią w interakcję i pobudzając przechodniów do refleksji nad rzeczywistością. Do pierwszej edycji Festiwalu zaprosili 20 znanych artystów z Polski i świata, by w przestrzeni miejskiej zaaranżowali swoje prace naruszające dostojność Krakowa. Powstały rzeźby i murale, „porozrzucane” po całym mieście, publiczność miała okazję uczestniczyć w projekcjach wideo, performensach i akcjach artystycznych. Paweł Althamer z pomocnikami z „Bractwa Lektyki” obnosił mieszkańców i turystów w specjalnie zaprojektowanej lektyce, by mogli zobaczyć spojrzeć na znane miejsca z zupełnie innej, zewnętrznej perspektywy. Mirosław Bałka zbudował korytarz, w którym wpadające światło rzutuje na ziemię napis „Auschwitz/Wieliczka”, nawiązując do absurdalnych ofert biur turystycznych, które zwiedzanie obu podkrakowskich zabytków – obozu zagłady i kopalni soli – umieszczają w jednodniowym programie i reklamują jako „wspaniałą rozrywkę". Rzeźba Bałki, która na stałe będzie prezentowana w Krakowie wzbudziła zresztą chyba największe emocje. I o to chodzi organizatorom – chcą festiwal rzeczywiście działał jak bomba. Intrygował, prowokował do dyskusji, ale też pozostawiał po sobie rzeczy piękne i ważne.
O wyjątkowości wydarzenia świadczy fakt, że część prac prezentowanych podczas festiwalu (w tym praca Mirosława Bałki AUSCHWITZWIELICZKA, eksponowana obecnie na Pl. Niepodległości na krakowskim Podgórzu) stanie się już wkrótce częścią kolekcji Muzeum Narodowego w Krakowie, inne zaś na stałe pozostaną w przestrzeni miejskiej.

W tym roku, w Krakowie podczas Festiwalu swoje prace zaprezentują: Gustav Metzger, Guy Ben-Ner, Kerim Seiler, Siergiej Szabochin, grupa Raumlabor, Cezary Bodzianowski, Robert Kuśmirowski, Maciej Kurak, Janek Simon, Kobas Laksa i Grzegorz Drozd. Nie zabraknie także pokazów filmów: Joan Jonas, Matthew Barneya i Nam June Paika, a gościem specjalnym Festiwalu będzie Barbara London – kuratorka nowych mediów i twórca kolekcji video w nowojorskim Museum of Modern Art (MOMA).

Gustav Metzger, Project Stockholm, June, (Phase 1), projekt 1972, realizacja 2008
Od połowy lat 90. Metzger aktywizował swoją działalność artystyczną, a jego twórczość jest coraz mocniej doceniana przez historyków sztuki, artystów, krytyków, muzea i instytucje. Poza nowymi pracami udało mu się odtworzyć niezrealizowane w przeszłości projekty. Wśród nich znajduje się praca, Project Stockholm, June, (Phase 1), której dokumentację filmową zobaczymy w trakcie ArtBoom Tauron Festival.
Fascynująca historia powstania Project Stockholm, June, (Phase 1) sięga 1970 roku. Wtedy to, w Londynie, powstał niezależny projekt Mobbile – polegający na połączeniu wydechu małego samochodu z plastikowym boksem, umieszczonym na jego dachu. Samochód jeździł w pobliżu prestiżowej Hayward Galery, gdzie trwała wtedy wystawa sztuki kinetycznej. W boksie znalazły się kawałki mięsa, warzyw i kwiatów atakowane przez gromadzące się spaliny. W 1972 roku Metzger rozwinął koncepcję londyńskiej akcji - zaproszony przez Haralda Szemanna do uczestnictwa w V Documenta w Kassel przygotował pracę Karba. Tym razem, skala się zwiększyła i składały się na nią cztery samochody, których rury wydechowe podłączono do ustawionego obok plastikowego pawilonu. Niestety, nieszczęśliwy zbieg okoliczności sprawił, że projekt ten, mimo, że znalazł się w katalogu wystawy, nie został zrealizowany. Jednocześnie Metzger pracował nad podobnym, choć znacznie bardziej spektakularnym, projektem na Konferencję Narodów Zjednoczonych na temat Środowiska Człowieka, jaka odbywała się w 1972 roku w Sztokholmie. Był to właśnie Project Stockholm, June, (Phase 1). Zakładał on wykorzystanie 120 samochodów, których spaliny miały zbierać się w specjalnie stworzonej przestrzeni architektonicznej. Projekt znów pozostał tylko w fazie koncepcyjnej, aż do roku 2008 roku, kiedy zrealizowano go podczas Sharjah Biennale w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, gdzie spaliny ze 100 samochodów zebrały się w specjalnie zbudowanym „pomieszczeniu”. Druga, niezrealizowana faza projektu zakładała zgromadzenie tych samych aut w tymże wypełnionym spalinami miejscu, czego zamierzonym efektem miała być autodestrukcja poprzez samospalenie samochodów podczas procesu podobnego do działania bomby. Artysta już na przełomie lat 60. i 70. prekursorsko poruszył kwestię zanieczyszczenia, przewidując nasze przyszłe zmagania się z efektami ekologicznymi galopującego rozwoju technologii i mechanizacji. Jednocześnie Project Stockholm, June, (Phase 1) może być odczytywany w kontekście Zagłady, która tak mocno wpłynęła na życie artysty. Jego praca, mimo prawie 40. lat, jakie dzieli pojawienie się jej koncepcji do dnia dzisiejszego, jest ciągle aktualna. Pokazuje niezwykłą konsekwencję twórczą artysty, a także ujawnia antagonizmy tak często pojawiające się w jego projektach.

Guy Ben-Ner, Untitled, 2009
Film Untitled, alternatywnie nazywany Drop the Monkey przygotowany został specjalnie na prestiżowy, nowojorski festiwal Performa 09, którego założycielką jest RoseLee Goldberg.
To ośmiominutowy film, zapis rozmowy telefonicznej z samym sobą jaką prowadził podróżując przez rok pomiędzy Berlinem a Tel Avivem. Podstawowym założeniem strukturalnym filmu jest montaż: artysta kręcił scenę po scenie zgodnie ze scenariuszem, przemieszczając się w tym celu pomiędzy dwoma miastami. Mógł bardzo uprościć proces powstawania pracy, kręcąc wszystkie sceny berlińskie za jednym razem, a następnie sceny telavivskie za drugim. Jednak Ben-Ner nie wykonywał żadnej postprodukcji, nie interweniował w nakręcony materiał, nie wprowadzał żadnych zmian w kolejności kręconych ujęć. Po nakręceniu sceny, wyłączał kamerę, wyjeżdżał z miasta i uruchamiał ją dopiero w tym drugim po to, aby nakręcić kolejne ujęcie. W efekcie proces powstawania filmu trwał 12 miesięcy. Storyboard tej pracy reprezentuje rok z życia artysty. Praca, w swojej konstrukcji, nawiązuje do początków sztuki video, przełomu lat 60. i 70. W dobie szybkiego rozwoju technologii nowych mediów, wykorzystanie tak surowego sposobu pracy pogłębia refleksję nad historią rozwoju filmu niezależnego, składnią wypowiedzi filmowej, konwencją prowadzenia narracji, iluzją ciągłości ruchu i czasu. Jednocześnie, także w tej pracy pojawiają się tematy powracające w twórczości Ben-Nera: element jedności życia i pracy artysty, negocjowanie granic pomiędzy prywatnym a publicznym, redefiniowanie swojej roli społeczno-kulturowej, komentowanie mechanizmów rządzących światem sztuki, a także kwestie relacji niemiecko-żydowskich.

Sergey Shabohin, Stories
W czasie trwania Art Boom Tauron Festivalu, w centrum Krakowa, w miejscach o znaczeniu historycznym, zostaną zainstalowane szklane witryny – boksy różnych rozmiarów stworzone przez Sergey’a Shabohina specjalnie dla określonych punktów w mieście. Artysta szczegółowo zapoznał się z ich historią i wypełni witryny najróżniejszymi obiektami, tekstami, obrazami. Nawiązują one do faktów i wydarzeń związanych z wybranymi miejscami, ale także do doświadczeń przypadkowo napotkanych w ich okolicy przechodniów. Wewnątrz witryn znajdą się: reprodukcje, grafiki, rzeźby, współczesne przedmioty, fotografie, mapy oraz prospekty, ale także, wykonane wcześniej przez artystę, fotograficzne wizerunki współczesnych turystów, które zostaną zestawione z dokumentami historycznymi, reprodukcjami dzieł sztuki, współczesnymi obiektami oraz przedstawieniami światowych katastrof i tragedii. Obiekty Shabohina mają, w założeniu artysty, stanowić syntezę publicznego z prywatnym, przeszłości i teraźniejszości, faktów z kłamstwem, niepospolitego z banalnym. Szklane boksy mogą stać się dla przechodniów nową atrakcją, rozrywkową witryną, rodzajem „informacyjnych kiosków” czy pseudo muzealnych eksponatów, a dla licznie przybywających do Krakowa turystów swoistą pułapką.

Raumlaborberlin, LEM Monument
Członkowie Raumlaborberlin: Axel Timm i Francesco Apuzzo, wraz z grupą swoich studentów, przygotowują na 2. edycję ArtBoom Tauron Festivalu nowy projekt, który będzie wynikiem wnikliwych badań terenowych przeprowadzonych na miejscu. Raumlaborberlin pracuje z każdą przestrzenią w sposób indywidualny, starając się poznać problemy mieszkańców i dokonać dekonstrukcji rozwiązań architektonicznych nawarstwiających się przez stulecia funkcjonowania struktury urbanistycznej. Wobec nieustannych przemian siatki urbanistycznej Krakowa, w której to, co dawne łączy się z procesami rewitalizacji zdewastowanych dzielnic oraz inwazją nowej, nie zawsze akceptowanej przez mieszkańców architektury, badania Raumlaborberlin i ich efekt końcowy zaprezentowany podczas ArtBoom Tauron Festivalu mogą okazać się ważnym głosem w dyskusji nad przyszłością Krakowa jako miasta i miejsca.

Cezary Bodzianowski, Bunker
Działanie artystyczne Cezarego Bodzianowskiego Bunker to performance związany z sytuacją znaną z pola golfowego. Tytułowy Bunkier to, w grze w golfa, określenie niebezpiecznej przeszkody, zagłębienia w terenie wypełnionego piaskiem. Bodzianowski ubrany w strój golfowy będzie próbował pokonać piłeczkami przeszkodę na swojej drodze, z tym, że nie będzie to golfowy Bunkier, lecz krakowski Bunkier Sztuki - miejska Galeria Sztuki Współczesnej.

Maciej Kurak, Klatka stop
Najnowszy projekt Macieja Kuraka, który zostanie zaprezentowany podczas ArtBoom Tauron Festivalu, opiera się na pomyśle manipulacji wizerunkiem galerii, przenoszenia całego bagażu znaczeń, jaki niesie ze sobą konkretne miejsce i zastępowania nim innej galerii. W taki sposób nastąpiła zamiana łódzkiej galerii Manhattan i warszawskiego lokalu_30, a teraz nastąpi przeniesienie galerii Niewielkiej do centrum Krakowa. Jej przestrzeń wystawiennicza zostanie dokładnie odtworzona wewnątrz nietrwałego obiektu, wybudowanego specjalnie na potrzeby tego projektu. Będzie on zarówno magazynem znaczeń wyprodukowanych w poznańskiej galerii, jak i spektakularną reklama tego przedsięwzięcia. Kurak założył Galerię Niewielką wspólnie z Maxem Skorwiderem w 2008 roku w Poznaniu, a jej nazwa jest w pełni adekwatna do rozmiarów. Autorski projekt galerii ma być docelowo prestiżowym miejscem prezentacji dzieł sztuki, choć na razie jest to wymagające pilnego remontu miejsce progresywnych eksperymentów artystycznych dokonywanych zarówno przez autorów projektu, jak i zaproszonych z zagranicy artystów.

Janek Simon, Metafizyka Dwugłowego Cielęcia, Spektakl multimedialny na podstawie dramatu Witkacego.
„Od jakiegoś czasu interesuje mnie kwestia wypartej czy też wymazanej polskiej kolonialności. Przed wojną rząd planował zdobycie dla Polski kolonii między innymi na Madagaskarze, w Togo, próbował zakładać plantacje w Brazylii i podpisywał tajne umowy z rządem Liberii. W Warszawie można było oglądać zamknietych w klatkach przedstawicieli egzotycznych ludów, pigmejów i Nubijczyków, a sprowadzona z Polinezji gwiazda wodewilowa śpiewała piosenkę o wymownym tytule Dla ciebie stanę się biała. Po roku 1945 problem pozornie zniknął. Obecnie nasza ograniczona kulturowo i historycznie tożsamość staje przed wyzwaniem umiejscowienia się w szerszych ramach - takich jak Europa czy Zachód i problem nieprzepracowanej kwestii kolonialnej powraca. Projekt Metafizyka Dwugłowego Cielęcia zakłada refleksję nad poruszonym wyżej tematem przez pryzmat utworów Witkacego. Szczególnie dramat, z którego zaczerpnięty zostal tytuł projektu, w nowatorski sposób dotyka problemów relacji Zachodu z tym, co poza nim. Realizacja przyjmie formę mechaniczno-mulitmedialnego spektaklu dziejącego się w czasie rzeczywistym. Zmechanizowane sceny tworzyć będą obrazy i dźwięki. Obraz będzie przetwarzany, miksowany, poddawany obróbce i zniekształceniom. Będzie buchał dym i płonął ogień. Obiekty w skali modelarskiej przemieszane będą z tymi z naszego świata, a postaci żywe z martwymi.”

Kobas Laksa, Laufkonik
Kobas Laksa chce odświeżyć znaczenie jednego z najbardziej znanych symboli Krakowa, który obecnie służy głównie turystom jako element barwnego lokalnego folkloru. Celem artysty jest dotarcie do jego źródeł i odnalezienie dla nich współczesnego odpowiednika, wpisując się jednocześnie w ciągłość jego bogatej tradycji. Aby to osiągnąć, Laksa zaczął studiować historię tego symbolu i jego proweniencję, doszukując się w nich rubasznych lub groźnych, a nawet niebezpiecznych skojarzeń.
Tradycja nie jest czymś danym raz na zawsze - zdaje się twierdzić Laksa. Nieodłączną częścią jej natury jest ewolucja, a jeśli jest ona sztucznie powstrzymywana, kończyć się musi skostnieniem. Jego projekt aktualizuje historię, doszukując się jej współczesnych analogii.

Grzegorz Drozd, Listy do brata
Projekt Grzegorza Drozda zatytułowany Listy do brata porusza zagadnienia z obszaru komunikacji, sposobów i mechanizmów przepływu informacji i naszej wrażliwości na nie. Skłania do zastanowienia się nad drogą, siłą i potencjałem komunikacji sztuki w przestrzeni publicznej. Wyobraźmy sobie sytuację, w której nad centrum Krakowa podczas czerwcowego popołudnia pojawiają się trzy samoloty. W jednej chwili z samolotów wysypują się tysiące wirujących ulotek. Nad miastem unosi się biała chmura, która powoli opada na ziemię intrygując mieszkańców. Sytuacja rozbija codzienny spektakl, co zaskakujące - niczego nie promuje, nie jest też akcją reklamową. Grzegorz Drozd rozesłał do zakładów karnych w całej Polsce zaproszenie dla więźniarek i więźniów by napisali listy - listy do nas, do anonimowego tłumu, na który spadnie deszcz tej nieoczekiwanej korespondencji. Pomysł na projekt zrodził się z osobistych doświadczeń. Jak pisze Drozd w swym apelu do placówek penitencjarnych: „Całość nazwałem Listami do brata, bo sam mam brata, którego widzę raz w roku i z którym nie potrafię nawiązać kontaktu, choć bardzo tego chcę”.
Listy do brata będą zbiorem tekstów i rysunków przygotowanych przez osoby funkcjonujące w izolacji, artysta powieli je i opracuje w formie ulotek. Możemy domyślać się, że codzienność więźniów jest pełna wyobrażeń na temat wolności, jednak treść listów, aż do realizacji projektu pozostanie niewiadomą. Ta niestandardowa forma publikacji, którą wybrał Drozd, ilustruje oczywisty brak równowagi pomiędzy dwoma światami - więziennym i „wolnym”. Autor projektu, jednym prostym zabiegiem nadaje sygnał i otwiera niespodziewany kanał komunikacyjny pomiędzy nimi, pozostawiając, od początku do końca, otwartą sytuację zarówno dla nadawców jak i odbiorców wiadomości.


Druga edycja Festiwalu Sztuk Wizualnych ArtBoom Tauron Festival, dzięki konkursowi Fresh Zone, zostanie poszerzona o prezentację najmłodszego pokolenia artystów debiutujących w świecie sztuki. W ogłoszonym jesienią zeszłego roku konkursie Fresh Zone, spośród wielu propozycji, decyzją interdyscyplinarnego jury – w składzie: Sebastian Cichocki, Robert Rumas, Anna Komorowska, Piotr Winskowski, Paweł Kubicki – zostało wyłonionych dziewięć najciekawszych prac. Każdy z artystów nawiązał swoją pracą bezpośrednio do lokalizacji projektu, komentując jej indywidualny charakter i zakładając przy tym szeroką partycypację społeczną.
Realizacje zlokalizowane zostaną w różnych punktach ścisłego centrum, a ich tematyka skupi się wokół różnych perspektyw postrzegania Krakowa. Specyfika wyróżnionych projektów charakteryzuje się szerokim zakresem technik artystycznych m.in.: akcje performatywne, projekcje i obiekty w przestrzeni publicznej. Artyści wykorzystają w przestrzeni miejskiej możliwości nowych mediów, ale także elementy zastane - wejdą z nimi w polemikę, ukazując ich inny wymiar.
Przez krakowski etap życia kontrowersyjnego poety Allena Ginsberga poprowadzi nas Agata Dutkowska, dzięki Michałowi Hyjkowi będziemy mogli (dosłownie) spojrzeć na miasto z nieznanej dotąd perspektywy, natomiast Paulina Pankiewicz w subtelny sposób skomentuje jeden z największych absurdów architektonicznych Krakowa. Na pytanie czy miasto jest przyjaznym domem dla wszystkich jego mieszkańców, w nieco sarkastyczny sposób, odpowiedzą Agnieszka Popek-Banach i Kamil Banach, zwracając uwagę na stały element miasta, o którym często wolelibyśmy zapomnieć. Grupa Might nada Placu Wolnica surrealistyczną lekkość, a w tym samym czasie Bulwary Wiślane za sprawą Magdaleny Lazar zostaną zdominowane przez intrygującego obserwatora. W jednej z krakowskich dzielnic mieszkańcy w niecodzienny sposób rozliczą władze lokalne, a prowodyrami eksperymentu będą artystki z Grupy Łuhuu! Rozalia Kostka w ironiczny sposób zakwestionuje granice tożsamości Krakowa, zaś swój dobitny komentarz na temat krakowskiego, inwestycyjnego eldorado wyrazi Ewelina Szpakiewicz-Woźniak.
Prezentacja punktu widzenia najmłodszego pokolenia artystów pomoże zauważyć aktualne zjawiska w przestrzeni miejskiej, które kreują nowoczesny wizerunek Krakowa, nie zawsze jednak pozytywny...

Laureaci konkursu Fresh Zone:
Agnieszka Popek-Banach i Kamil Banach, Agata Dutkowska, Grupa Łuhuu!, Grupa Might, Michał Hyjek, Rozalia Kostka, Magdalena Lazar, Paulina Pankiewicz, Ewelina Woźniak-Szpakiewicz.


Powrót